Wat is storytelling en wat kun je ermee?

1. Storytelling heeft een verhaal(lijn) als basis

Storytelling brengt communicatie tot leven door een aantal elementen toe te voegen aan een boodschap.

Annette Simmons, auteur van het boek ‘The story factor’, definieert het in 2013 als volgt “Storytelling is a narration of a sequence of events that stimulates a visual, sensory, and emotional experience that feels significant for both the listener and the teller_.”

In wetenschappelijk onderzoek zijn er uiteenlopende definities van Storytelling te vinden, maar ze zijn eensgezind in de kernelementen die maken dat iets een ‘Story’ wordt. Een verhaal kent: een plot, personage(s), context, pakkende momenten (hoogte- en dieptepunten, conflicten, obstakels) en een ‘schat’. Een opbouw die al eeuwenoud is. In zijn beroemde boek ‘Hero with a Thousand Faces’ beschrijft Joseph Campbell de klassieke Heroes Journey (Reis van de Held). Gebasseerd op een analyse van oude heroïsche verhalen waarin een heldhaftige protagonist op pad gaat, transformerende avonturen beleeft en weer thuiskomt met een wijze les. 

Lijkt het vinden van ene goede verhaallijn veel werk? Wees gerust, niet alle elementen moeten aanwezig zijn als je met Storytelling aan de slag gaat. Het gaat in essentie om een verhaal met een kop en staart, waarbij er ‘iets’ met een ‘personage’ wel (of juist niet) gebeurt.

Nancy Lamb, auteur van ‘The Art and Craft of Storytelling’ beschrijft mooi hoe een goed verhaal geen toeval is maar een bewust proces is: “Good story flows from a solid understanding of style and structure along with a confident grasp of character and plot and dialogue. Once you’ve mastered the fundamentals, you can follow the rules, break the rules, or create new ones. But whatever you do, you will always have a basic foundation to support you.”

2. Storytelling raakt

Of een verhaal tot de verbeelding spreekt en de toehoorder pakt hangt af van de echtheid waarmee het verteld wordt en de mate van detail in de verhaalelementen. Storytelling prikkelt veel van de 5 zintuigen: horen, proeven, ruiken, voelen en zien. Daarmee roept het een emotionele reactie op. Zo wordt een verhaal een memorabel beeld voor de toehoorder. En dat memorabele is exact de aantrekkingskracht van Storytelling.

• Gemakkelijk te onthouden: een verhaallijn biedt structuur en context waardoor mensen een verhaal beter kunnen onthouden en doorvertellen.
• Interessant: een verhaal activeert diverse plekken in de hersenen die samen verbeelding, zin en betekenis creëren. Verhalen zijn daarmee boeiender dan rationele ‘management’ taal.
• Verbindend: het beleven van een verhaal raakt niet alleen de ratio maar ook de emotie. Het geeft mensen meer om over te praten en brengt daardoor mensen eerder samen. Ook verbinden mensen zich gemakkelijker aan het verhaal zelf.

3. Verhalen moeten rijpen

Schrijvers schrijven hun boek vaak niet in een dag, toneelstukken worden niet in 2 dagen geschreven en Pixar maakt zeker geen bioscoophit in 3 dagen. Het vinden van een interessant verhaal dat stevig staat heeft tijd nodig. Dat wil niet zeggen dat het een lange doorlooptijd kent, ik heb ook wel eens iemand geholpen zijn verhaal te vinden voor een presentatie (story coaching) in 3 sessies van 2 uur in minder dan 2 weken. Het vraagt dat je er tijd voor vrij maakt in je agenda en je hoofd. Je moet even los kunnen komen om de ruimte te krijgen opnieuw, met verwondering, naar een vraagstuk te kijken.

De moraal van het verhaal

Elk goed verhaal heeft een wijze les of moraal die de toehoorder begrijpt en verder brengt. 

Voor mij is niet het verhaal maar de impact ervan leidend. Het gaat mij erom een duurzaam ‘vuurtje’ te stoken, een verschil te maken in mens, organisatie of markt. Ik gebruik storytelling zowel bij organisatieverandering (hoe krijg je als manager de troepen mee in de nieuwe strategie), teambuilding (hoe creëer je weer een gezamenlijk verhaal) en extern (hoe heb je met je goede verhaal je klant in beweging).

Afhankelijk van het vraagstuk werk ik als begeleider van verandertrajecten samen met het MT aan het veranderverhaal. Desgewenst zet ik content specialisten zoals acteurs, toneelgroepen, schrijvers, filmmakers en fotografen uit mijn netwerk in voor de realisatie van de verhalen. Zo help ik opdrachtgevers bij het vinden, structureren, visualiseren en vertellen van hun verhaal.

Leestips

Wil je de diepte in? Lees dan bijvoorbeeld:

• Nancy Lamb, The Art and Craft of Storytelling
• John Gardner, The Art of Fiction
• Joseph Campbell, The Hero with a Thousand Faces
• Simmons, Annette , Story, Poetry, and Metaphor: Subjective Solutions for Subjective Problems

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met oud-stagiair Madlen Blendel die onderzoek doet naar Storytelling als instrument voor organisatieveranderingsprocessen. Wil je daar meer over weten? Schrijf dan een e-mail naar yvette@yvettevanaarle.nl.