Vorige week stelde Christopher mij de vraag “wat is coaching nu eigenlijk”? En ik ben hem heel dankbaar voor die vraag! Ik koppel het direct aan een vraag die ik een paar weken geleden kreeg van Marjolijn, namelijk: “Wat denk jij, heb ik voor deze vraag een therapeut nodig of een coach? En als ik een coach zoek wat voor coach heb ik dan nodig?” Daarom neem ik de tijd om mijn kijk als coach met je te delen.

Ik zeg ‘mijn kijk’ er expliciet bij want zo veel mensen, zo veel meningen!

Ik hang traditiegetrouw elke blog op aan een lied. Deze keer ‘Purpose’ van Justin Bieber.

You can’t be hard on yourself for these were the cards that you were given
That’s not who you are

Wat doet een coach?

Een coach helpt je om een specifiek probleem zelf op te lossen. Dat klinkt raar hè? Een coach is erin gespecialiseerd om jou te helpen om zelf te leren en te kijken wat je al in huis hebt door vooral veel vragen te stellen.

Je gaat naar een coach als je vast loopt in het om gaan met (een) bepaalde situatie(s). Het is dus altijd ‘doelgericht’ en helpt je om in de toekomst zelfstandig anders om te gaan met die situatie. Een coach ondersteunt en versnelt jouw eigen leerproces. Een goede coach gebruikt daarvoor ook specifieke, bewezen werkmethoden. We kijken naar wat je stiekem al in huis hebt en helpen je dat te zien. Zie hier ook het verschil hieronder met trainers en adviseurs.

De coach kijkt met jou naar huidige situatie(s) en hoe daar op een effectievere manier in de toekomst mee om te gaan. Coaches werken in wat wij noemen het ‘hier-en’-nu’. Ik kijk dus niet terug hoe het allemaal zo gekomen is in je jeugd. Wel kunnen we in het verleden interessante patronen en tips ontdekken die jij kunt gebruiken bij het omgaan met de huidige uitdaging.

Ik doe onderaan een poging om de verschillen te visualiseren. Ik ben benieuwd wat je ervan vindt!

Soorten coaches

Je hebt oneindig veel smaken aan coaches: de life style coach, de fitness coach, de burnout coach, de loopbaan coach, de huiswerk coaches, de stress coaches, de relatie coach, de team coach, de business coach…. Welke past bij jou hangt nauw samen met jouw vraag. Het is dus goed je vraag al een beetje duidelijk te hebben en daar de juiste coach bij zoeken.

Zelf coach ik bijvoorbeeld in het zakelijke domein. Zo ben ik business coach, coach voor werk gerelateerde zaken en team coach:

  • Als business coach help ik ondernemers die vastlopen in het zetten van een volgende stap in hun onderneming, vaak omdat ze aanlopen tegen een belemmering in zichzelf. Als adviseur zou ik oplossingen aandragen. Als coach laat ik de ander oplossingen zelf bedenken.
  • Als coach voor werkgerelateerde zaken help ik medewerkers of managers die problemen of stress ervaren bij het samenwerken of omgaan met specifieke situaties in het werk. Ik ben opgeleid om daarbij extra aandacht te hebben voor de dingen die in de context belangrijk zijn, zoals rollen, competenties, organisatiestructuur en organisatiedoelen.
  • Als team coach help ik teamleden om patronen bloot te leggen zodat ze (nog) beter samen kunnen werken. Soms zit er spanning in het team, soms is het een team dat samen een goede start wil maken met nieuwe collega’s. Als trainer zou ik ze technieken overbrengen voor het samenwerken. Als coach help ik ze juist om zelf dingen te ontdekken over elkaar en de samenwerking.

Een goede coach zal een uitgebreid intakegesprek met je doen en eerlijk zeggen wanneer hij of zij denkt dat je beter af bent bij een andere coach of hulpverlener. Neem daar echt de tijd voor!

Coaching via beeldbellen andere digitale kanalen

E-coaching via de digitale snelweg. Bijvoorbeeld met e-mail, Whatsapp of videobellen (denk aan Zoom of Skype). Of je e-coaching inzet bespreek je samen met je coach. Soms kan e-coaching juist heel effectief zijn omdat je heel snel in het hier-en-nu van een situatie die je moeilijk vindt geholpen kan worden door iemand die je vertrouwt. Je inzichten kun je dan direct toepassen en wetenschap heeft aangetoond dat daar grote leermomenten gebeuren. Met ‘gewone’ coaching heb je vaak een tweewekelijkse sessie en dan ben je alweer uit het moment.

Ik heb coachees die enorm opzien tegen beeldbellen. Dat is maar deels terecht. Het is mijn ervaring dat er inderdaad informatie verloren gaat als je niet samen in een kamer zit. Wat dat exact is weet ik nog niet, er lijkt een vierde dimensie te zitten in communicatie naast zien, horen en voelen. Dat gezegd hebbende, ik heb ook hele effectieve sessies gehad via beeldbellen, de inzichten komen net zo goed. Coaching via beeldbellen werkt dus erg goed, zeker als je modellen kunt delen via schermdelen. Wel gelden de voorwaarden:

  • je neemt even extra tijd om te wennen samen
  • de verbinding is stabiel
  • het gesprek kan ongestoord plaatsvinden (net als in de ‘gewone’ coaching)
  • er worden duidelijke afspraken gemaakt over hoe je omgaat met tijd (net als in de ‘gewone’ coaching)

Verschillen tussen een coach, trainer, adviseur en pyscholoog

Coaching versus training

Bij training gaat het meer om kennisoverdracht. De trainer is ergens heel erg goed in, bijvoorbeeld programmeren of koken, en leert jou het te doen op zijn of haar manier. De trainer gaat er vanuit dat jij het nog niet weet.

Het verschil met coaching is bovendien dat de trainer grotendeels bepaalt wat en hoe jij gaat leren. Jij moet je dus wat meer aanpassen aan de trainer. Maar het kan best wel zijn dat jouw manier van leren heel anders is dan die van de trainer! In coaching staat jouw eigen leerproces nog meer centraal. Ook zal een coach over het algemeen niet zijn of haar kennis en ervaring met je delen – die zoekt immers naar wat jij zelf al aan wijsheid in huis hebt.

Na een training maak je de nieuwe kennis ‘eigen’. Bij coaching is het al eigen, het antwoord komt immers uit jou zelf.

Coach versus de adviseur

Een adviseur gebruikt net als een trainer de eigen kennis en ervaring. Hij of zij analyseert jouw of jullie situatie en zegt dan “ik denk dat je het beste dit of dat kunt doen”. In tegenstelling tot de trainer zal de adviseur het alleen niet zelf voor gaan doen.

Er zit wat we noemen een ‘hiërarchie’ in de relatie met de adviseur. Immers de adviseur weet het beter, daar huur je die persoon immers voor in. Een coach weet alleen hoe het leerproces te optimaliseren, jij bent immers de expert over jezelf. De relatie is dus gelijkwaardiger.

Coach versus de psycholoog/therapeut

De psycholoog gaat in op psychische klachten en zal die met je onderzoeken. Die kijkt vanuit het verleden naar het gedrag van nu, zoals oude trauma’s, angsten of verslavingsproblematiek. Dat gaat dus echt wat dieper dan het werk van een coach.

Je gaat een behoorlijk diepgaand en persoonlijk gesprek aan met iemand en verkeerd aangepakt geloof ik dat het eerder schadelijk voor je kan zijn dan heilzaam. Let dus extra goed op dat je alleen in zee gaat met een gediplomeerd iemand!

Samengevat de verschillen op een rij

Samengevat in de analogie van een mislukte taart:

  • Adviseur: zegt waar het waarschijnlijk fout is gegaan en wat je zoal kunt doen om het op te lossen.
  • Trainer:  vertelt je exact hoe je dat het beste kunt doen en neemt je bij de hand.
  • Coach: laat jou ontdekken waar het mis ging, wat je ervan leert en welke opties je zelf ziet om het op te lossen.

In beeld

Het gaat niet om wat beter is, het gaat om wat passend is voor jou. Soms werk ik als adviseur, soms als trainer en soms als coach. Het zijn verschillende rollen met eigen do’s en don’ts.
Wel is voor mij coaching zo nauw verbonden met mijn purpose dat ik elke sessie waarin iemand zelf tot nieuwe inzichten komt oprecht beschouw als een cadeau. Zoals Bieber zingt:
And you’ve blessed me with the best gift
That I’ve ever known
You give me purpose
Foto: Michael Kooren

Auteur: Yvette van Aarle