Modern leiderschap betekent in toenemende mate oog hebben voor (neuro)diversiteit in organisaties. Deze blog kijkt naar de eisen die worden gesteld aan inclusief leiderschap

Naarmate de arbeidsmarkt krapper wordt en de maatschappij vraagt om inclusiviteit staat klassiek leiderschap steeds meer onder druk. Hoe geef je leiding aan een steeds meer diverse groep medewerkers?

Nieuw leiderschap

Dit bericht schrijf ik naar aanleiding van een tentoonstelling van visueel verteller Aad van Vliet. Aad en ik werkten samen en vanzelfsprekend was ik bij de opening. De tentoonstelling bevindt zich weliswaar in een heel ander domein dan die van het bedrijfsleven maar ik werd geraakt door de paralellen.

Het is een tentoonstelling over anders zijn en hoe wij daar als maatschappij mee om gaan. De foto’s van Aad zijn onderdeel van een onderzoek naar de betekenis van afhankelijkheid voor mensen met een beperking, uitgevoerd door de Universiteit voor Humanistiek voor het Ministerie van Volksgezondheid. In de tentoonstelling vertaalt het onderzoek zich onder andere naar ‘oog voor anders’ en ‘helpende handjes’.

Oog voor anders

De portretten vragen ons om te onderzoeken waar de ander ‘anders is’. Soms is de ander ogenschijnlijk niet anders. Maakt het uit als we het weten?

Soms wel. Kort na mijn bezoek aan de tentoonstelling at ik met mijn broodfonds bij Buurtboerderij ‘Ons Genoegen’ Westerpark in Amsterdam. Daar werken ook cliënten van de Regenboog groep die door hier te werken hun afstand tot de arbeidsmarkt verkleinen. Ik vond mijn antwoord toen iemand achter de bar nogal uitzonderlijk reageerde. Blijkbaar maakt het uit. Je reactie op ‘anders’ is milder wanneer je weet dat de ander een beperking heeft.

Ander perspectief in het werk

Ook in het bedrijfsleven is er niet altijd voldoende ‘oog voor anders’ is mijn ervaring. Niet lang geleden verloor ik een mentor, mijn eerste werkgever. Hij was een bijzonder man, onnavolgbaar, onaangepast en soms onuitstaanbaar. Maar oprecht anders en zichzelf. Hij had geen goedkeuring nodig om anders te zijn, hij was het. En wij omarmden hem daarin (misschien nog wel meer achteraf). Hij leefde het leven 300% en zal een bron van inspiratie blijven voor mij.

Van mensen wordt wat mij betreft te vaak gevraagd zich te conformeren aan een norm. Wordt gedrag van de ander bekeken vanuit eigen perspectief. Zo had ik afgelopen week een gesprek met iemand die fel uithaalde naar het gedrag van een ander, zonder zich af te vragen waar de oorsprong van dat gedrag zou kunnen liggen. Toen we de situatie bekeken vanuit een andere perspectief was haar reactie milder. Ontstond er ruimte om naast de ander te staan in plaats van er tegenover.

‘Oog voor anders’ raakt een belangrijk thema: omarmen we voldoende hoe de ander anders is? In plaats van iemand te vragen aan zichzelf te werken kunnen we ook kijken waar iemand in zijn of haar kracht staat en daar over het gesprek aan gaan. Interesse ontwikkelen voor ‘waar iemand vandaan komt’ en wat die te overwinnen heeft. Naar onszelf kijken – hoe kun je zelf beter omgaan met iemand die ‘anders is’ dan jij? Daar zijn methoden voor en in mijn werk als coach en mentor zie ik dat deze aanpak werkt (al is het resultaat niet altijd wat iemand verwacht).

Mijn pleidooi is dan ook dat er in het bedrijfsleven meer ruimte komt voor ‘anders’. Voor empathisch leiderschap. En niet alleen vanuit het perspectief van mensen met een ‘beperking’.  Laten we oog  – hebben voor anders door het te gebruiken, door het te zien als kracht en niet als een probleem. Ik heb het dan over diversiteit en inclusiviteit in de breedste zin.

Let vandaag eens op de kleine gebaren.

Hoe kun jij de ander morgen helpen?

Helpende handen

Naast de portretten van mensen zijn er beelden van de kleine manieren waarop steun wordt gegeven. De ambacht van aandacht. Empathie die voor de ander een wereld van verschil maken. Daarvoor zijn geen enorme programma’s nodig, maar mede menselijkheid. Een hand op iemands schouder, een kleine aanraking via een bal, een blik. Een subtiele verbinding. Als manier om te laten zien dat je de ander ziet.

Job Cohen opende de tentoonstelling en benadrukte ook de noodzaak voor aandacht. Dat is wat hij mensen heeft willen geven. De ander te helpen, in zijn geval zijn vrouw, door te helpen als gelijke en niet als verzorger.

Laten we ook in het bedrijfsleven aandacht houden voor elkaar vanuit gelijkheid als mens. Laten we de ambacht van oprechte aandacht niet vergeten en elkaar helpen om welzijn en welvaart in balans te houden.

Methoden zoals de AEM-Cube talent assessment helpen om met meer begrip naar elkaars verschillen te kijken. Ik heb er de meest mooie gesprekken mee gevoerd en inzichten gegeven. Iemand voelde zich door de gemaakte analyse eindelijk gezien voor wie ze was en kon vanuit die krachtige energie stappen nemen. Een ander kon beter plaatsen waar de frictie en frustratie binnen het team vandaan kwam en kon daarmee opnieuw verbinden. En zo zijn er meer voorbeelden. Ik vertel je er graag meer over.

DE ZEKERHEID VAN EEN PROFESSIONELE AANPAK

Ik ben Yvette van Aarle en eigenaar van YA Coaching & Consulting en Better Stories. De ideale gesprekspartner voor directies van MKB bedrijven die willen groeien en professionaliseren.  Ik vind het mooi om te zorgen dat zij hun doelen bereiken op het vlak van marketing, management of mens ontwikkeling.

De afgelopen bijna 30 jaar brachten me langs uiteenlopende sectoren, zoal de advocatuur, automotive, financiële dienstverlening, publieke sector, onderwijs en zorg. Ik werkte in de directiekamer, bij multinationals, non-profit en bij startups. Die ervaring neem ik mee in onze ontdekkingsreis.